唐诗
和答诗十首·和大觜乌
白居易 · 唐
未读20繁🖼 做海报✎ 纠错

乌者种有二,名同性不同。

觜小者慈孝,觜大者贪庸。

觜大命又长,生来十馀冬。

物老颜色变,头毛白茸茸。

飞来庭树上,初但惊儿童。

老巫生奸计,与乌意潜通。

云此非凡鸟,遥见起敬恭。

千岁乃一出,喜贺主人翁。

祥瑞来白日,神圣占知风。

阴作北斗使,能为人吉凶。

此乌所止家,家产日夜丰。

上以致寿考,下可宜田农。

主人富家子,身老心童蒙。

随巫拜复祝,妇姑亦相从。

杀鸡荐其肉,敬若禋六宗。

乌喜张大觜,飞接在虚空。

乌既饱膻腥,巫亦飨甘浓。

乌巫互相利,不复两西东。

日日营巢窟,稍稍近房栊。

虽生八九子,谁辨其雌雄。

群雏又成长,众觜逞残凶。

探巢吞燕卵,入簇啄蚕虫。

岂无乘秋隼,羁绊委高墉。

但食乌残肉,无施搏击功。

亦有能言鹦,翅碧觜距红。

暂曾说乌罪,囚闭在深笼。

青青窗前柳,郁郁井上桐。

贪乌占栖息,慈乌独不容。

慈乌尔奚为,来往何憧憧。

晓去先晨鼓,暮归后昏钟。

辛苦尘土间,飞啄禾黍丛。

得食将哺母,饥肠不自充。

主人憎慈乌,命子削弹弓。

弦续会稽竹,丸铸荆山铜。

慈乌求母食,飞下尔庭中。

数粒未入口,一丸已中胸。

仰天号一声,似欲诉苍穹。

反哺日未足,非是惜微躬。

谁能持此冤,一为问化工。

胡然大觜乌,竟得天年终。

注音
wū zhě zhǒng yǒu èr , míng tóng xìng bù tóng 。 zī xiǎo zhě cí xiào , zī dà zhě tān yōng 。 zī dà mìng yòu cháng , shēng lái shí yú dōng 。 wù lǎo yán sè biàn , tóu máo bái róng róng 。 fēi lái tíng shù shàng , chū dàn jīng ér tóng 。 lǎo wū shēng jiān jì , yǔ wū yì qián tōng 。 yún cǐ fēi fán niǎo , yáo jiàn qǐ jìng gōng 。 qiān suì nǎi yī chū , xǐ hè zhǔ rén wēng 。 xiáng ruì lái bái rì , shén shèng zhàn zhī fēng 。 yīn zuò běi dǒu shǐ , néng wéi rén jí xiōng 。 cǐ wū suǒ zhǐ jiā , jiā chǎn rì yè fēng 。 shàng yǐ zhì shòu kǎo , xià kě yí tián nóng 。 zhǔ rén fù jiā zǐ, shēn lǎo xīn tóng méng。 suí wū bài fù zhù, fù gū yì xiāng cóng。 shā jī jiàn qí ròu, jìng ruò yīn liù zōng。 wū xǐ zhāng dà zī, fēi jiē zài xū kōng。 wū jì bǎo shān xīng, wū yì xiǎng gān nóng。 wū wū hù xiāng lì, bù fù liǎng xī dōng。 rì rì yíng cháo kū , shāo shāo jìn fáng lóng 。 suī shēng bā jiǔ zǐ , shuí biàn qí cí xióng 。 qún chú yòu chéng zhǎng , zhòng zuǐ chěng cán xiōng 。 tàn cháo tūn yàn luǎn , rù cù zhuó cán chóng 。 qǐ wú chéng qiū sǔn , jī bàn wěi gāo yōng 。 dàn shí wū cán ròu , wú shī bó jī gōng 。 yì yǒu néng yán yīng , chì bì zī jù hóng 。 zàn céng shuō wū zuì , qiú bì zài shēn lóng 。 qīng qīng chuāng qián liǔ , yù yù jǐng shàng tóng 。 tān wū zhàn qī xī , cí wū dú bù róng 。 cí wū ěr xī wéi , lái wǎng hé chōng chōng 。 xiǎo qù xiān chén gǔ , mù guī hòu hūn zhōng 。 xīn kǔ chén tǔ jiān , fēi zhuó hé shǔ cóng 。 dé shí jiāng bǔ mǔ , jī cháng bù zì chōng 。 zhǔ rén zēng cí wū , mìng zǐ xuē dàn gōng 。 xián xù kuài jī zhú , wán zhù jīng shān tóng 。 cí wū qiú mǔ shí , fēi xià ěr tíng zhōng 。 shù lì wèi rù kǒu , yī wán yǐ zhōng xiōng 。 yǎng tiān háo yī shēng , sì yù sù cāng qióng 。 fǎn bǔ rì wèi zú , fēi shì xī wēi gōng 。 shuí néng chí cǐ yuān , yī wèi wèn huà gōng 。 hú rán dà zī wū , jìng dé tiān nián zhōng 。
注解
乌者种有二:乌鸦有两个种类。名同性不同:名称相同但品性不同。觜:嘴。慈孝:慈爱孝顺。贪庸:贪婪平庸。十馀冬:十多年。茸茸:细密柔软的样子。老巫:年老的巫师。潜通:暗中串通。云:说。千岁乃一出:一千年才出现一次。祥瑞:吉祥的征兆。占知风:能预知风向。阴作北斗使:暗中做北斗星的使者。止:停留。寿考:长寿。童蒙:幼稚无知。妇姑:媳妇和婆婆。荐:进献。禋六宗:祭祀六种神祇。膻腥:指肉类。飨:享用。甘浓:美味。西东:分离。房栊:窗户。雏:幼鸟。逞:施展。探巢:掏鸟巢。簇:蚕簇。隼:一种猛禽。羁绊:束缚。高墉:高墙。鹦:鹦鹉。翅碧觜距红:翅膀碧绿,嘴和爪红色。曾:曾经。囚闭:关押。郁郁:茂盛。慈乌:慈孝的乌鸦。奚为:为什么。憧憧:往来不绝。晨鼓:早晨的鼓声。昏钟:傍晚的钟声。禾黍:谷物。哺母:喂养母亲。弹弓:射鸟的弓。会稽竹:会稽产的竹子。荆山铜:荆山产的铜。丸:弹丸。中胸:射中胸口。号:叫。苍穹:天空。反哺:乌鸦长大后喂养母亲。微躬:微贱的身体。化工:天公。胡然:为什么。天年终:自然老死。
解析
本诗通过对比大嘴乌与慈乌的不同命运,讽刺了社会中贪婪虚伪者得势、善良孝顺者受害的不公现象。大嘴乌被巫师利用,编造祥瑞谎言,骗取主人信任,享受供奉;慈乌辛勤反哺,却遭主人憎恶,被弹弓射杀。诗人借鸟喻人,批判了迷信愚昧和善恶颠倒,表达了对弱者的同情和对社会黑暗的愤慨。
原文来源:AI 补充(老黄复核) · 校验状态:待复核
配套练习
去题库练「和答诗十首·和大觜乌」相关题 →
点上面的按钮会按篇名直接搜题(打开即出结果);也可直接进题库按年级找。
诗词雅集 · 中华诗词典藏
收录6068 篇 · 原文均取自公开数据集(chinese-poetry/chinese-poetry),仅供教学学习使用
注解与解析由 AI 辅助整理,并经复核后展示;如发现疏漏请反馈