子路问政,子曰:“先之,劳之。”请益,曰:“无倦。”
仲弓为季氏宰,问政,子曰:“先有司,赦小过,举贤才。”曰:“焉知贤才而举之?”曰:“举尔所知。尔所不知,人其舍诸?”
子路曰:“卫君待子而为政,子将奚先?”子曰:“必也正名乎!”子路曰:“有是哉,子之迂也!奚其正?”子曰:“野哉由也!君子于其所不知,盖阙如也。名不正,则言不顺;言不顺,则事不成;事不成,则礼乐不兴;礼乐不兴,则刑罚不中;刑罚不中,则民无所错手足。故君子名之必可言也,言之必可行也。君子于其言,无所苟而已矣。”
樊迟请学稼,子曰:“吾不如老农。”请学为圃,曰:“吾不如老圃。”樊迟出,子曰:“小人哉樊须也!上好礼,则民莫敢不敬;上好义,则民莫敢不服;上好信,则民莫敢不用情。夫如是,则四方之民襁负其子而至矣,焉用稼?”
子曰:“诵《诗》三百,授之以政,不达;使于四方,不能专对;虽多,亦奚以为?”
子曰:“其身正,不令而行;其身不正,虽令不从。”
子曰:“鲁卫之政,兄弟也。”
子谓卫公子荆,“善居室。始有,曰:‘苟合矣。’少有,曰:‘苟完矣。’富有,曰:‘苟美矣。’”
子适卫,冉有仆,子曰:“庶矣哉!”冉有曰:“既庶矣,又何加焉?”曰:“富之。”曰:“既富矣,又何加焉?”曰:“教之。”
子曰:“苟有用我者,期月而已可也,三年有成。”
子曰:“‘善人为邦百年,亦可以胜残去杀矣。’诚哉是言也!”
子曰:“如有王者,必世而后仁。”
子曰:“苟正其身矣,于从政乎何有?不能正其身,如正人何?”
冉子退朝,子曰:“何晏也?”对曰:“有政。”子曰:“其事也。如有政,虽不吾以,吾其与闻之。”
定公问:“一言而可以兴邦,有诸?”孔子对曰:“言不可以若是其几也。人之言曰:‘为君难,为臣不易。’如知为君之难也,不几乎一言而兴邦乎?”曰:“一言而丧邦,有诸?”孔子对曰:“言不可以若是其几也。人之言曰:‘予无乐乎为君,唯其言而莫予违也。’如其善而莫之违也,不亦善乎?如不善而莫之违也,不几乎一言而丧邦乎?”
叶公问政,子曰:“近者说,远者来。”
子夏为莒父宰,问政,子曰:“无欲速,无见小利。欲速则不达,见小利则大事不成。”
叶公语孔子曰:“吾党有直躬者,其父攘羊,而子证之。”孔子曰:“吾党之直者异于是。父为子隐,子为父隐,直在其中矣。”
樊迟问仁,子曰:“居处恭,执事敬,与人忠。虽之夷狄,不可弃也。”
子贡问曰:“何如斯可谓之士矣?”子曰:“行己有耻,使于四方不辱君命,可谓士矣。”曰:“敢问其次。”曰:“宗族称孝焉,乡党称弟焉。”曰:“敢问其次。”曰:“言必信,行必果,踁踁然小人哉!抑亦可以为次矣。”曰:“今之从政者何如?”子曰:“噫!斗筲之人,何足算也!”
子曰:“不得中行而与之,必也狂狷乎!狂者进取,狷者有所不为也。”
子曰:“南人有言曰:‘人而无恒,不可以作巫医。’善夫!”“不恒其德,或承之羞。”子曰:“不占而已矣。”
子曰:“君子和而不同,小人同而不和。”
子贡问曰:“乡人皆好之,何如?”子曰:“未可也。”“乡人皆恶之,何如?”子曰:“未可也。不如乡人之善者好之,其不善者恶之。”
子曰:“君子易事而难说也,说之不以道不说也,及其使人也器之;小人难事而易说也,说之虽不以道说也,及其使人也求备焉。”
子曰:“君子泰而不骄,小人骄而不泰。”
子曰:“刚、毅、木、讷近仁。”
子路问曰:“何如斯可谓之士矣?”子曰:“切切偲偲,怡怡如也,可谓士矣。朋友切切偲偲,兄弟怡怡。”
子曰:“善人教民七年,亦可以即戎矣。”
子曰:“以不教民战,是谓弃之。”
注音
zǐ lù wèn zhèng, zǐ yuē: xiān zhī, láo zhī. qǐng yì, yuē: wú juàn.
zhòng gōng wéi jì shì zǎi, wèn zhèng, zǐ yuē: “xiān yǒu sī, shè xiǎo guò, jǔ xián cái.” yuē: “yān zhī xián cái ér jǔ zhī?” yuē: “jǔ ěr suǒ zhī. ěr suǒ bù zhī, rén qí shě zhū?”
zǐ lù yuē : wèi jūn dài zǐ ér wéi zhèng , zǐ jiāng xī xiān ? zǐ yuē : bì yě zhèng míng hū ! zǐ lù yuē : yǒu shì zāi , zǐ zhī yū yě ! xī qí zhèng ? zǐ yuē : yě zāi yóu yě ! jūn zǐ yú qí suǒ bù zhī , gài quē rú yě 。 míng bù zhèng , zé yán bù shùn ; yán bù shùn , zé shì bù chéng ; shì bù chéng , zé lǐ yuè bù xīng ; lǐ yuè bù xīng , zé xíng fá bù zhòng ; xíng fá bù zhòng , zé mín wú suǒ cuò shǒu zú 。 gù jūn zǐ míng zhī bì kě yán yě , yán zhī bì kě xíng yě 。 jūn zǐ yú qí yán , wú suǒ gǒu ér yǐ yǐ 。
fán chí qǐng xué jià , zǐ yuē : “ wú bù rú lǎo nóng 。 ” qǐng xué wéi pǔ , yuē : “ wú bù rú lǎo pǔ 。 ” fán chí chū , zǐ yuē : “ xiǎo rén zāi fán xū yě ! shàng hào lǐ , zé mín mò gǎn bù jìng ; shàng hào yì , zé mín mò gǎn bù fú ; shàng hào xìn , zé mín mò gǎn bù yòng qíng 。 fú rú shì , zé sì fāng zhī mín qiǎng fù qí zǐ ér zhì yǐ , yān yòng jià ? ”
zi yue : song 《 shi 》 san bai , shou zhi yi zheng , bu da ; shi yu si fang , bu neng zhuan dui ; sui duo , yi xi yi wei ?
zi yue : qi shen zheng , bu ling er xing ; qi shen bu zheng , sui ling bu cong 。
zi yue : lu wei zhi zheng , xiong di ye 。
zǐ wèi wèi gōng zǐ jīng , “ shàn jū shì 。 shǐ yǒu , yuē : ‘ gǒu hé yǐ 。 ’ shǎo yǒu , yuē : ‘ gǒu wán yǐ 。 ’ fù yǒu , yuē : ‘ gǒu měi yǐ 。 ’ ”
zǐ shì wèi , rǎn yǒu pú , zǐ yuē : “ shù yǐ zāi ! ” rǎn yǒu yuē : “ jì shù yǐ , yòu hé jiā yān ? ” yuē : “ fù zhī 。 ” yuē : “ jì fù yǐ , yòu hé jiā yān ? ” yuē : “ jiào zhī 。 ”
zǐ yuē : “ gǒu yǒu yòng wǒ zhě , jī yuè ér yǐ kě yě , sān nián yǒu chéng 。 ”
zǐ yuē : “ ‘ shàn rén wéi bāng bǎi nián , yì kě yǐ shèng cán qù shā yǐ 。 ’ chéng zāi shì yán yě ! ”
zǐ yuē : “ rú yǒu wáng zhě , bì shì ér hòu rén 。 ”
zǐ yuē : “ gǒu zhèng qí shēn yǐ , yú cóng zhèng hū hé yǒu ? bù néng zhèng qí shēn , rú zhèng rén hé ? ”
rǎn zǐ tuì cháo , zǐ yuē : “ hé yàn yě ? ” duì yuē : “ yǒu zhèng 。 ” zǐ yuē : “ qí shì yě 。 rú yǒu zhèng , suī bù wú yǐ , wú qí yǔ wén zhī 。 ”
dìng gōng wèn : “ yī yán ér kě yǐ xīng bāng , yǒu zhū ? ” kǒng zǐ duì yuē : “ yán bù kě yǐ ruò shì qí jī yě 。 rén zhī yán yuē : ‘ wéi jūn nán , wéi chén bù yì 。 ’ rú zhī wéi jūn zhī nán yě , bù jī hū yī yán ér xīng bāng hū ? ” yuē : “ yī yán ér sàng bāng , yǒu zhū ? ” kǒng zǐ duì yuē : “ yán bù kě yǐ ruò shì qí jī yě 。 rén zhī yán yuē : ‘ yǔ wú lè hū wéi jūn , wéi qí yán ér mò yǔ wéi yě 。 ’ rú qí shàn ér mò zhī wéi yě , bù yì shàn hū ? rú bù shàn ér mò zhī wéi yě , bù jī hū yī yán ér sàng bāng hū ? ”
yè gōng wèn zhèng, zǐ yuē: “jìn zhě yuè, yuǎn zhě lái.”
zǐ xià wéi jǔ fǔ zǎi, wèn zhèng, zǐ yuē: “wú yù sù, wú jiàn xiǎo lì. yù sù zé bù dá, jiàn xiǎo lì zé dà shì bù chéng.”
yè gōng yù kǒng zǐ yuē , wú dǎng yǒu zhí gōng zhě , qí fù rǎng yáng , ér zǐ zhèng zhī . kǒng zǐ yuē , wú dǎng zhī zhí zhě yì yú shì . fù wèi zǐ yǐn , zǐ wèi fù yǐn , zhí zài qí zhōng yǐ .
fán chí wèn rén , zǐ yuē : “ jū chǔ gōng , zhí shì jìng , yǔ rén zhōng 。 suī zhī yí dí , bù kě qì yě 。 ”
zǐ gòng wèn yuē : “ hé rú sī kě wèi zhī shì yǐ ? ” zǐ yuē : “ xíng jǐ yǒu chǐ , shǐ yú sì fāng bù rǔ jūn mìng , kě wèi shì yǐ 。 ” yuē : “ gǎn wèn qí cì 。 ” yuē : “ zōng zú chēng xiào yān , xiāng dǎng chēng dì yān 。 ” yuē : “ gǎn wèn qí cì 。 ” yuē : “ yán bì xìn , xíng bì guǒ , kēng kēng rán xiǎo rén zāi ! yì yì kě yǐ wéi cì yǐ 。 ” yuē : “ jīn zhī cóng zhèng zhě hé rú ? ” zǐ yuē : “ yī ! dǒu shāo zhī rén , hé zú suàn yě ! ”
zǐ yuē : bù dé zhōng xíng ér yǔ zhī , bì yě kuáng juàn hū ! kuáng zhě jìn qǔ , juàn zhě yǒu suǒ bù wéi yě 。
zǐ yuē : “ nán rén yǒu yán yuē : ‘ rén ér wú héng , bù kě yǐ zuò wū yī 。 ’ shàn fú ! ” “ bù héng qí dé , huò chéng zhī xiū 。 ” zǐ yuē : “ bù zhān ér yǐ yǐ 。 ”
zǐ yuē : “ jūn zǐ hé ér bù tóng , xiǎo rén tóng ér bù hé 。 ”
zǐ gòng wèn yuē : “ xiāng rén jiē hào zhī , hé rú ? ” zǐ yuē : “ wèi kě yě 。 ” “ xiāng rén jiē wù zhī , hé rú ? ” zǐ yuē : “ wèi kě yě 。 bù rú xiāng rén zhī shàn zhě hào zhī , qí bù shàn zhě wù zhī 。 ”
zǐ yuē : jūn zǐ yì shì ér nán yuè yě , yuè zhī bù yǐ dào bù yuè yě , jí qí shǐ rén yě qì zhī ; xiǎo rén nán shì ér yì yuè yě , yuè zhī suī bù yǐ dào yuè yě , jí qí shǐ rén yě qiú bèi yān 。
zǐ yuē : jūn zǐ tài ér bù jiāo , xiǎo rén jiāo ér bù tài 。
zi3 yue1 : gang1 、 yi4 、 mu4 、 ne4 jin4 ren2 。
zi3 lu4 wen4 yue1 : he2 ru2 si1 ke3 wei4 zhi1 shi4 yi3 ? zi3 yue1 : qie4 qie4 si1 si1 , yi2 yi2 ru2 ye3 , ke3 wei4 shi4 yi3 。 peng2 you3 qie4 qie4 si1 si1 , xiong1 di4 yi2 yi2 。
zǐ yuē : shàn rén jiào mín qī nián , yì kě yǐ jí róng yǐ 。
zǐ yuē : yǐ bù jiào mín zhàn , shì wèi qì zhī 。